Еуропа қысқа дайын емес: қымбат газ және ресейлік отынға қайта көз тігу

Еуропа алдағы қыста жаңа энергетикалық қысымға тап болуы мүмкін. Қазірдің өзінде газ бағасы өткен жылмен салыстырғанда екі еседен көп, ал жер асты қоймаларындағы қорлар соңғы 15 жылдағы ең төменгі деңгейлердің бірінде тұр.

Биылғы жағдайға Ирандағы соғыс пен Ормуз бұғазындағы шектеулер де әсер етті. Нәтижесінде әлемдік нарықтағы сұйытылған газ қымбаттап, еуропалық компаниялар қысқа жеткілікті қор жинауға асықпады.

Қыркүйек соңындағы дерек бойынша, ЕО-дағы газ қоймалары небәрі 70 пайызға толған. Бұл 2022 жылғы дағдарыс кезеңіндегі шамамен 90 пайыздық деңгейден айқын төмен. Еуроодақ 1 қарашаға дейінгі ең төменгі толу талабын 90 пайыздан 80 пайызға түсірді, бірақ сарапшылардың бағалауынша, қазіргі қарқын сақталса, қор 74 пайыз шамасында ғана болады.

Еурокомиссияның энергетика жөніндегі комиссары Дан Йоргенсен бұл қыстың қиын өтетінін мойындады. Оның айтуынша, жағдайдың жақсаруына тек ауа райының жұмсақ болуы немесе Таяу Шығыстағы ахуалдың тұрақтануы ғана көмектесуі мүмкін.

Сарапшылардың пікірінше, негізгі қауіп — газдың мүлде таусылуы емес, оның тым қымбаттап кетуі. Еуропа қыста газды тек жылыту үшін ғана емес, электр өндіру үшін де көп тұтынады, сондықтан суық күшейгенде немесе желсіз, бұлтты күндер көбейгенде сұраныс күрт өседі.

Егер қыс өткен жылдардағыдай жұмсақ болмаса, қорлар тез азаюы мүмкін. Мұндай жағдайда көктемде қоймаларды келесі маусымға дейін қайта толтыру үшін Еуропаға әлдеқайда көп газ қажет болады. Ал бұл әлемдік нарықтағы бағаны тағы да өсіруі ықтимал.

Осы тұста Ресей газынан біржола бас тарту жоспары туралы пікірталас та күшейіп отыр. 2022 жылдан бері ЕО-ның ресейлік газға тәуелділігі 50 пайызға жуық деңгейден 12 пайызға дейін төмендеген, ал барлық 27 мүше мемлекет келесі жылы одан толық бас тартуды жоспарлап отыр.

«Еуропадағы энергетикалық дағдарыс әлі аяқталған жоқ. Қазіргі баға деңгейі қалыпты жағдайға айналмауы керек», — деді Дан Йоргенсен.