Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының дерегінше, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында ипотекаға берілген өтінімдер саны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 13,4%-ға азайып, 419,2 мыңға дейін төмендеген.
Сұраныстың төмендеуінің негізгі себептерінің бірі – тұрғын үйдің қолжетімділігінің нашарлауы. Бір жыл ішінде жаңа үйлердің бағасы 15,5%-ға, қайталама нарықтағы баспана бағасы 11,8%-ға өскен. Ал халықтың нақты ақшалай табысы небәрі 0,1%-ға артқан.
Соған қарамастан, жаңа ипотекалық несие беру көлемі 12,4%-ға өсіп, 1,1 трлн теңгеге жетті. Яғни қазақстандықтар ипотекаға сирек өтінім бергенімен, алынатын несиелердің сомасы ұлғайған.
Мұны ірі ипотекалық қарыздардың үлесінің артуынан да көруге болады. 20 млн теңгеден жоғары ипотекалардың үлесі 31,4%-дан 39,6%-ға дейін өскен.
Ипотекалық нарықтағы өсімнің негізгі бөлігін Отбасы банкі қамтамасыз еткен. Оның жаңа ипотекалық қарыздары 32,8%-ға өсіп, 916,7 млрд теңгеге жетті. Ал екінші деңгейлі банктердің нарықтық ипотекалық өнімдері бойынша берілген несие көлемі керісінше 39%-ға төмендеп, 161,5 млрд теңгені құрады.
Ипотека нарығындағы өсім жаппай сұраныстың артқанын білдірмейді. Нарық негізінен жеңілдетілген бағдарламалар мен тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы қолдау тауып отыр. Ал баспана бағасының халық табысынан жылдамырақ өсуі ипотеканың қолжетімділігін шектеп отыр.
